De Kernen

P1 Pelgrimshuis

Parmastraat 69

Net zoals in 2010 wordt het Pelgrimshuis het trefpunt en de pleisterplaats voor buitenlandse artiesten van het Artiestenparcours.
SINT-GILLIS & BELLEVILLE
Voor deze editie 2012 van het Artiestenparcours bewijst de samenwerking Sint-Gillis-Belleville, dat er heel wat raakpunten zijn tussen die twee wijken uit Brussel en Parijs : een heterogene populatie in een kleine, cultureel en artistiek bruisende gemeenschap binnen een hoofdstad ... Door die typische gelijkenissen tussen Sint-Gillis en Belleville lag een samenwerking voor de hand.
Er wordt een beeld geschetst van de beroemde Parijse wijk Belleville met zijn verschillende artiesten en disciplines : Marie-Jeanne Caprasse en het typische ideaal van het figuur aan de hand van portretten, Dominique Humbert en haar geduldige lak, Chantal Malet die het onbewuste in kaart brengt, Marianne Marcuse met haar schimmen en Wanda Savy en haar ultra realistische stedelijke interventies.
http://www.ateliers-artistes-belleville.org/

VZW ILES - ARTISTE PROJECT - WORKSHOPS
Tijdens het Parcours zijn er workshops rond het thema van de verspreiding van plastische kunstenaars in het buitenland, in samenwerking met de vzw ‘l’Iles asbl’ en hun Artiste Project.
Die workshops vinden elke zaterdag van het Artiestenparcours plaats van 10 tot 12.30 uur in het Pelgrimshuis. Drie thema’s komen daarin aan bod : de sociale situatie van de artiest, de productie en ontwikkeling van projecten en de verspreiding in het buitenland.
Website : www.artistproject.be

COLLECTIEVE TENTOONSTELLING “PIXEL”
Op de gelijkvloerse verdieping van het Pelgrimshuis loopt een retrospectieve van de kunstenaars die zijn ingeschreven voor het Artiestenparcours 2012. Elk van de 200 artiesten wordt gevraagd een schilderij van 20 op 20 cm te maken, die de hele duur van het Parcours in het Pelgrimshuis te bewonderen zijn. De werkjes worden voorgesteld als een groot beeld dat uit pixels bestaat, waardoor bezoekers makkelijk de kunstenaars kunnen uitkiezen die ze beter willen leren kennen. Het laatste weekend van het Artiestenparcours worden de schilderijtjes per opbod verkocht en de opbrengst gaat naar een vereniging die door de kunstenaars wordt uitgekozen.

De wintertuin van het Pelgrimshuis presenteert het gevoelige en discrete werk van Mathieu Vandermolen en wil daarmee een brug slaan naar de keramiekinstallatie in het Volkshuis.

P2 Volkshuis

Sint-Gillis Voorplein 37

Voor de 13de editie van het Artiestenparcours van Sint-Gillis lopen er in het Volkshuis, het Huis van Culturen en in het Stadhuis, tentoonstellingen die de stad vanuit een andere invalshoek belichten en die stilstaan bij een aantal bezorgdheden die de bewoners delen over hun leefomgeving. Commissaris van die tentoonstellingen is Christine De Naeyer.

“Detroit - USA : MetamorFose VAN EEN STAD”
© Yves Marchand & Romain Meffre
© Yves Marchand & Romain Meffre

Detroit in de staat Michigan, ooit bolwerk van de Amerikaanse auto-industrie en plek waar Henry Ford het bandwerk introduceerde, en die daarom ook wel “Motor Town” werd genoemd, is zwaar getroffen door de economische crisis. Deze megapool en hét symbool van de Amerikaanse droom, is nog slechts een schim van zichzelf. Toch zijn er vanaf de basis tekenen dat de stad geleidelijk aan een nieuwe weg inslaat, met projecten op mensenmaat die gericht zijn op het collectieve en op de sociale ecologie zoals de vele moestuinen die zich op braakliggende terreinen in de stad aan het ontwikkelen zijn. Vooral plantrekkers en creatievelingen komen er aan hun trekken. Zo is de chaos van ruïnes en verloederde wijken voor plastische kunstenaars een ideale inspiratiebron.
© Jean-Paul Duarte
© Jean-Paul Duarte

De theatrale foto’s van Yves Marchand & Romain Meffre tonen ons een stad waarvan hele blokken tot ruïnes zijn herleid. De foto’s zijn verzameld in het boek “Détroit, vestiges du rêve américain”, een publicatie van uitgeverij Steidl die internationaal hoge ogen heeft gegooid. Voor het eerst worden ze in België tentoongesteld. In een film uit 1965 zien we een bruisend Detroit, een stad die volgens president Kennedy een schitterende toekomst te wachten stond. Jean-Paul Duarte is lid van het collectief ‘photographes à-vif(s)’ en heeft de stad in crisis doorkruist op zoek naar die nieuwe stadstuiniers. Ook Arte heeft er de documentaire “Détroit passe au vert” van Laurent Cibien aan gewijd. Duarte heeft beelden gemaakt van de ruimtes die door de kunstenaars Olayame Dabls en Tyree Guyton zijn ingenomen. Dabls, schilder en beeldhouwer, heeft een volledig huizenblok gepersonaliseerd. Al dertig jaar lang is Guyton een hele wijk die tot ruïne was herschapen aan het omvormen tot een permanente gigantische happening, waarbij hij materiaal recycleert en het een andere bestemming geeft. Zijn “Heidelberg Project” is een absolute trekpleister maar heeft ook al tot polemieken geleid die aan bod komen in de film “Come unto me. The faces of Tyree Guyton” van Nicole Cattell. Scott Hocking is een multidisciplinair kunstenaar die op ongebruikte sites in de stap grote installaties plaats die vervaardigd zijn uit materiaal die hij ter plaatse vindt.
© Jean-Paul Duarte / collectif à-vif(s)
© Jean-Paul Duarte / collectif à-vif(s)

Stadsbrei, een groep van breisters die sinds 2009 in Brussel actief is, staat op de tentoonstelling “Détroit” met zijn “vuilspruiten”, die uit plastiek zakjes zijn gemaakt en die een kritische blik werpen op een aantal kwalijke gewoonten. Opgelet : ze groeien !
Op 5 mei is er in het Cultureel Centrum Jacques Franck om 20 uur een avond gewijd aan Detroit : Yves Marchand en Romain Meffre komen er vertellen over hun ervaringen met de stad en Jacqueline Caux stelt er haar film “Cycles of The Mental Machine” voor, waarin ze op zoek gaat naar de stad en zijn muzikanten, zowel nieuwe als anciens, onder wie de uitvinders van de techno, die in Detroit is ontstaan.
tuin Volkshuis.
© Marie Chantelot
© Paolo Polloniato

In de tuin van het Volkshuis staan een aantal artistieke ontwerpen die via recyclage en de herbestemming van voorwerpen uit een recent of ver verleden een brug slaan met het thema “Detroit”. Het initiatief loopt in samenwerking met de Ateliers galerie de L’Ô en Ceramic Event. “Traction animale” van Marie Chantelot is een onuitgegeven gespan van honderden plastiek eendjes die als het ware een massieve Pontiac Lemans voorttrekken, die in de jaren 70 bij General Motors in Detroit van de band is gerold. De installatie “Le Dernier Dîner” van Paolo Polloniato beeldt een verlaten tuin uit, die ooit nog is gebruikt en waar nog de sporen liggen van een vergeten feestbanket : schotels en borden met ouderwetse motieven die zijn omgetoverd tot een bonte mengeling van floraliën.

P3 Huis van Culturen

Belgradostraat, 120

Het Huis van Culturen, een voormalig industrieel pand dat tot cultureel platform is omgebouwd, biedt sinds 2007 een multicultureel programma aan. In deze polyvalente hedendaagse ruimte loopt in het kader van het Artiestenparcours een ander luik van de tentoonstelling, onder leiding van commissaris Christine De Naeyer.

“Entre les pavés, des jardins”
© Hector Martin Moreno / collectif Caravane
© Hector Martin Moreno / collectif Caravane

In Sint-Gillis zijn er de collectieve moestuin Oasis en die van de Cité Fontainas, die te zien zijn in het PTTL filmpje “Savez-vous planter des choux”. Ook elders in de stad duiken steeds meer groene ruimtes op. Net zoals de arbeiderstuintjes de sociale ecologie in de volksbuurten bevorderen, zorgen moestuinen ervoor dat individuen en gezinnen zelf bedruipend worden en dat er banden tot stand komen tussen mensen van verschillende generaties, sociale klassen en herkomst. De tentoonstelling biedt een kijk op mensenmaat op dat soort initiatieven die her en der in Europa gedijen.
Al in 1990 bracht Jacques Vilet met zijn fotoreeks over moestuinen voor “04°50° - La Mission photographique à Bruxelles” – een initiatief van Contretype - die plekjes van simpel geluk langs spoorwegen of op tot natuurperceeltjes omgetoverde braakliggende terreinen in steden in beeld. Patrick Zachmann is lid van Magnum Photos en heeft in 1994 een opdracht aanvaard van de ‘Conseil général’ van Seine-Saint-Denis rond het thema aarde. Hij heeft gekozen voor de arbeiderstuintjes, die hij zag als een plek waar arbeiders van diverse afkomst even konden verpozen en met elkaar in contact treden. “Ma proche banlieue” werd voorgesteld in de Cité nationale de l’Histoire de l’Immigration in Parijs. De hier tentoongestelde fotoreeksen zijn eigendom van de ‘collection départementale d’art contemporain’ van Seine-Saint-Denis. “Urban Agriculture” is de visie van Hector Martin Moreno, lid van het collectief Caravane, op de ambachtslui in moestuinen, collectieve tuinen en stadsboerderijen in Brussel, die streven naar een beetje vrijheid in de stadsjungle. Ze zijn van verschillende afkomst maar vinden in de aarde elk hun eigen roots om zo te ontsnappen aan het lawaai van de stad. Met “Allotments” brengt Andrew Buurman een reeks portretten van stadstuiniers uit de streek rond Birmingham. Zijn foto’s bieden door de seizoenen heen, een menselijke blik op dit lapje multiculturele stadsnatuur in Engeland waar het goed toeven is. Ardine Nelson met zijn “Green Spaces” in Dresden en Nicolai Wiezorek staan stil bij de in Duitsland diep verankerde traditie van de “Schrebergarten”, of perceeltjes waarover gezinnen zonder tuin kunnen beschikken. Beschermde stukjes grond waar soms al generaties lang, eenieder kan planten en oogsten en een persoonlijke invulling kan geven aan zijn eigen paradijs.
© Andrew Buurman
© Ardine Nelson

“B comme Bruxelles”

© Anne Favret et Patrick Manez
© Anne Favret et Patrick Manez

Anne Favret en Patrick Manez zijn bezig met een werk van lange adem, “Europe – le plan B”, rond Europese steden waarvan de naam begint met de letter “B van… Brussel”. In de reeks over de Europese hoofdstad met al haar verschillende gemeenschappen, staan de buurtwinkels van Sint-Gillis en elders centraal. Vaak lopen we die achteloos voorbij, hoewel het plaatsen zijn waar bewoners mekaar leren kennen. De ietwat schemerachtige belichting van de foto’s geeft de winkels een bizarre dimensie die ze wat afschermt van de stadsdrukte en ze volledig op de voorgrond plaatst.

“B comme Bruxelles : La ville a l’envers”
De vzw Patrimoine à Roulettes koppelt aan de fotoreeksen van Anne Favret en Patrick Manez een interactieve en experimentele installatie waaraan kinderen en bezoekers, met behulp van animatoren, de hele duur van het Parcours vorm mogen geven. Elk mag zijn eigen stad bouwen, een stad vol licht die zich ondersteboven uitstrekt in de ruimte, om er beter te kunnen over dromen en de kwaliteit van het typisch Brusselse samenlevingsmodel collectief, ludiek en creatief te bevorderen.
In samenwerking met het project “Graines d’Artistes” van de dienst Openbaar Onderwijs van Sint-Gillis en met de steun van Emir Kir, Staatssecretaris van het Brussels Gewest, bevoegd voor Stedenbouw, in het kader van de oproep tot projecten van het Bestuur voor Ruimtelijke Ordening en Huisvesting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

P4 Stadhuis

Maurice Van Meenenplein 37


“Jardins Intérieurs” is een installatie van Caroline Léger, speciaal ontworpen voor de Europazaal. Het project sluit aan bij de tentoonstellingen in het Volkshuis en het Huis van Culturen rond het thema van een leefbare stad waar individuele en collectieve creativiteit naar waarde worden geschat. Naarmate het Parcours vordert zal de vegetatie, de levende lievelingsmaterie van de kunstenares, de dialoog aangaan met de ruimte. Te kiem gelegde zaden, die zijn opgeschoten in diverse en transparante, vertrouwde maar gemetamorfoseerde materialen, volgen traag maar constant de in hun genen vastgelegde groeipatronen. Die verstrengelde bewegende vormen, overspoeld door lichtstromen en bewegende schaduwen, vertolken een individuele reis te midden van het leven. Voor Caroline Léger gaat elke zaaibeurt gepaard met een gedachte, een gevoel, een intentie die in haar heel persoonlijke lab-tuin evolueert, een zowel materiële als immateriële plek waar ze gevoelens, passies en aspiraties koestert. Vegetatie is voor haar een soort schrift en geheugen. De bezoeker wordt uitgenodigd deze geheime en mysterieuze wereld te komen ontdekken, waar ervaringen en herinneringen, de kindertijd, stiltes en de vragen over het heden en verleden elkaar overlappen. Op de tentoonstelling is ook vroeger werk van de artieste te zien, om haar creatieve aanpak in de loop der jaren te situeren. Commissaris van de tentoonstelling is Christine De Naeyer.

De studenten van de afdeling typografie van de visuele kunsten van La Cambre, die hebben meegewerkt aan de beeldopnames van het Artiestenparcours 2012, stellen in een vitrine in het Stadhuis, hun maquettes tentoon.

Op zaterdag 5 mei, op de dag van de vernissage van de tentoonstelling, treedt om 12.30 uur het koor Kairos op.

P5 Cultureel Centrum Jacques Franck

Waterlose Steenweg 94
© Vincen Beeckman
© Vincen Beeckman

Expo - “Les Identités métissées à Saint-Gilles”

Op initiatief van de Plaatselijke Coördinatie voor Sociale Samenhang van Sint-Gillis en in samenwerking met de partnerverenigingen uit het gemeentelijk contract voor sociale samenhang, organiseert het Cultureel Centrum Jacques Franck een tentoonstelling met fotoportretten van gezinnen uit Sint-Gillis, die speciaal voor deze gelegenheid zijn gemaakt door fotograaf Vincen Beeckman. De portretten gaan gepaard met een geluidsparcours en een presentatie van voorwerpen die door de gezinnen zijn uitgekozen, om hun levensverhaal te illustreren. Een uitgelezen kans om “20 jaar Sociale Samenhang in Sint-Gillis” te vieren en om de rijke culturele diversiteit van de gemeente, haar recente geschiedenis en haar verleden, en de dromen en ambities van haar inwoners in de verf te zetten.
Vernissage vrijdag 4 mei, van 19.30 tot 21 uur.

“TROP DE GUY BEART TUE GUY BEART”
Het spektakel/parcours "Trop de Guy Béart tue Guy Béart" van de Compagnie Victor B, met Ingrid Heiderscheidt en Nicolas Buysse, met een mise en scène van Jean-Michel Frère, vertrekt aan het Cultureel Centrum Jacques Franck. Natuur in de stad, een waar genoegen ! Laat u meevoeren door Coco en Fifou voor een wandeling met headset door de stad, onder het mom van een tocht op ontdekking van de natuur in een stadsomgeving. Dit volledig van de pot gerukte spektakel is een beetje als een “artiesten”-parcours tijdens het Artiestenparcours. Na de wandeling bekijkt u de stad nooit meer op dezelfde manier. Een omfloerste kritiek op onze door gezondheid gedreven en catastrofistische bio-samenlevingen !
Zaterdag 5 mei om 16 en 19 uur.

Als link met het Parcours staat de filmprogrammering in het teken van de plastische kunsten (meer info : www.lejacquesfranck.be).
Speciale ”Detroit” avond in aanwezigheid van de fotografen Yves Marchand & Romain Meffre (“Détroit, vestiges du rêve américain” van uitgeverij Steidl) en van regisseuse Jacqueline Caux, met de vertoning van haar film “Cycles of the Mental Machine” over de muziek uit Detroit, bakermat van o.m. techno. Avond gekoppeld aan de tentoonstelling in het Volkshuis (cfr. Pool 2).

P6 Gemeentelijke bibliotheek

Romestraat 24-28

Het voormalige “Hoguet Huis” biedt onderdak aan de gemeentelijke bibliotheek en is een symboolgebouw in “Art deco” stijl. Het gebouw dateert uit 1928 en is het werk van architect Jean Ligo. Aanvankelijk was het een spin- en confectie-atelier van Jean Hoguet. Het huis werd later aan de gemeente Sint-Gillis geschonken, op voorwaarde dat het een culturele bestemming zou krijgen.

Het multidisciplinaire collectief ‘L’Undessens’ zal de bibliotheek van Sint Gillis innemen, om er een extra leven aan te geven. Gedachtenwisselingen in een vrouwelijk kwintet rond thema’s die eigen zijn aan nieuwe steden, één enkele visie langs verschillende assen. Deze evolutieve werf groeit uit tot een performatieve installatie, die het resultaat is van samenwerkingen en ontmoetingen binnen Sint-Gillis. Het levende object dat uit dit denkproces ontstaat, gaat op in de ruimte en glijdt langs de bezoekers, de boeken en de schappen.

P7 Maison du Livre

Romestraat 24-28

Werner Lambersy en de meester-tekenaars van het boek
Werner Lambersy is in de jaren 40 in Antwerpen geboren en schrijft - ook al is hij uit een Nederlandstalig milieu afkomstig - in het Frans, als daad van verzet en antifascisme om zich af te zetten tegen zijn eigen verleden, waarvan het onbewuste embleem zijn hele oeuvre bepaalt. Als dichter mediteert hij doorheen zijn 40 werken en meer dan 50 kunstenaarsboeken onafgebroken over de zelfoverstijging in liefde en tekst. In zijn teksten associeert hij twee types sensibiliteit : het westerse en het oosterse.

Na de retrospectieve rond Werner Lambersy in 2010 in Uzès, is er nu ook in het Huis van het Boek een ruime selectie van kunstenaarsboeken en andere grafische en plastische werkjes (behang, beschilderde lakens, hoofd van een kermisfakier, sculpturen uit beenderen …) te bewonderen van plastische kunstenaars die met Werner Lambersy hebben samengewerkt. Zo zal er werk te zien zijn van :

Park Jung-Sook, Mo Cassagne, Vincent Rougier, Jaber, Xtof Bruneel, Yamou, Hubert Haddad, Christine Gendre-Bergère, Stéphanie Buttay, Régis Lacomblez, Brigitte Dusserre-Bresson, Jean-Louis Millet, Albert Palma, Léonardo Rosa, Claudine Goux, Jean-François Jeannet, Eva Gallizzi, Tudor Banus, Dominique Baur, Carlo R. Chapell, Roland Renson, Grieshaber Hap, Sho Asakawa, Râak Pillois, Jacques Clauzel, Bernard G Lafabrie, Eugène Yourassowsky, Lionel Perotte, Anne Rothchild, Jean-Luc Herman, Bertrand Bracaval, Robert Mus, Maria Desmée, Erik Koch, Claudine Du Four, Otto Ganz, Sarah Wiame, Jean-Claude Pirotte, Yves Picquet, Didier Serplet, Michel Roncerel, Jean-Claude Le Floch, Richard Bréchet, Claire Lesbos-Schlechter, Gabriel Lalonde, Sarah Kaliski, Marcel Katuchewski, Henri Maccheroni, Claire Dumonteil, Michèle Crenne, Maritza Allaud-Plessis, Maria Boisgallays, Pat Andréa, Jacqueline Ricard, Léon Wuidar en Jacques Bibonne.

De cd van Pierre Lamy, “Pays simple” wordt er voorgesteld en de hele tentoonstelling lang wordt de film van Christophe Derouet afgespeeld : “Dans le ciseau du souffle : un portrait de Werner Lambersy”.

De vernissage van de tentoonstelling vindt plaats op zaterdag 5 mei om 17.30 uur in aanwezigheid van Werner Lambersy en van talrijke artiesten en uitgevers.

Meer info op http://www.lamaisondulivre.be/

P8 OCMW

Fernand Bernierstraat 40


Het OCMW organiseert een collectieve tentoonstelling van artiesten met gevarieerde en uiteenlopende talenten. In de Fernand Bernier zaal op de tweede verdieping van het gebouw zijn werken te zien van het collectief CAP’Sud.
Verschillende kunstdisciplines zoals textieldesign, fotografie, schilder- en tekenkunst of installaties komen er aan bod.
Op het lijstje artiesten staan namen zoals Ursula Adelsdorfer, Isabelle Baillot, Marie Biebuyek, Leonôr Da Silva, Yves De Bonte, Bob De Degroof, Alain De Permentier, Alexandre Dumont, Aude Grillon, Régine Langsner, Renée Musty, Franca Ravet, Véronique Sabban, Nathalie Sartiaux, Véronique Schrooten, Odile Sevrin, Laurent Van Roy, Anne Wendling, Elise Wynen en studenten van het 1ste en 2de jaar Stofkunst van de hogeschool Francisco Ferrer.

http://www.capsud-saintgilles2012.be/

P9 Lezarts Urbains

Overwinningstraat 102

Lezarts Urbains is een vereniging die zich al sinds 1977 inzet voor stadsculturen. Ze streeft naar opwaardering van originele kunstuitingen zoals dans, rap of graffitikunst. De tentoonstelling is aan die laatste kunstvorm gewijd. Street art en graffiti art profileren zich de laatste jaren als een van de meest fantasierijke en dynamische hedendaagse stromingen en halen regelmatig de media die altijd wel te vinden zijn voor artistieke ufo’s. We hoeven maar om ons heen te kijken om te zien dat de muren van onze steden vrij toegankelijke kunstenaarsateliers in openlucht zijn geworden.
Ook dit jaar heeft Lezarts Urbains graffitikunstenaars haar muren ter beschikking gesteld. Tijdens het Artiestenparcours kan de bezoeker bepaalde “anonieme” artiesten ontdekken die de muren van Brussel verfraaien en tot leven wekken. Ze werken in principe enkel op straat maar voor de gelegenheid hebben ze de binnenkant van Lezarts Urbains onder handen genomen !
Specialisten helpen tijdens geleide bezoeken het werk van de kunstenaars te ontcijferen.
In een piepklein en knus zwart zaaltje lopen er documentaires over graffiti en street art en voor het Artiestenparcours haalt het documentatiecentrum van Lezarts Urbains zijn kostbare archieven boven.